In de hippische sport, maar ook daarbuiten, hoor ik het vaker: “Je moet gewoon meer kilometers maken.” Alsof tijd in het zadel vanzelf leidt tot groei, ontwikkeling of verfijning. En ja, ervaring opdoen is belangrijk. Maar ervaring zonder bewustzijn creëert vooral méér van hetzelfde. Het bevestigt patronen die al bestaan, en het geeft geen ruimte aan het potentieel dat nog onder de oppervlakte ligt. Wat mij al jaren opvalt, is dat veel ruiters blijven hangen in een soort technische herhaling. De oefeningen stapelen zich op, de adviezen worden steeds gedetailleerder, maar de kern van het probleem blijft intact. Niet omdat ze niet willen leren, maar omdat ze op een bepaald punt tegen zichzelf aanlopen. En daar begint het mentale stuk. Ik heb het geluk dat ik mag werken met trainers die mijn werk als toegevoegde waarde zien, maar er is in mijn ogen veel winst te behalen.

Mentale training opent lagen die instructeurs niet altijd kunnen begeleiden

Wanneer ruiters bij mij komen, hoor ik vaak hetzelfde verhaal: “Mijn instructeur zegt dat ik gewoon meer moet rijden”, “eerst maar meer kilometers maken” of “je zit nog niet op een niveau voor mentale training.” Maar laten we eerlijk zijn: dit gaat meestal niet over “niveau”. Dit gaat over iets anders.

Veel instructeurs werken vanuit techniek, houding en zit, biomechanica, impuls en ontspanning. Allemaal waardevol, maar beperkt wanneer de ruiter intern vastloopt. Mentale training raakt iets veel diepers. Het raakt aspecten als overtuigingen, zelfbeeld, angst en prestatiedruk, perfectionisme, blokkades in het lichaam of oude patronen. Niet iedere instructeur voelt zich veilig of bekwaam om dat stuk aan te raken, en dat is begrijpelijk. Maar het betekent wel dat het gemakkelijker is om te zeggen dat iemand “nog niet ver genoeg is” voor mentale training, dan om toe te geven dat dit niet hun domein is.

Wat er niet gezien mag worden

Een ruiter die mentaal groeit, verandert. En verandering betekent dat iemand anders gaat voelen, anders gaat rijden, bewuster wordt, vragen gaat stellen en soms ook andere keuzes gaat maken. Dat kan spannend zijn, voor zowel de ruiter als de instructeur. Want als je leerling ineens meer inzicht krijgt, meer eigenaar wordt van zijn of haar proces, en niet meer afhankelijk is van constante technische input, dan verschuift er iets in de dynamiek. Mentale ontwikkeling brengt autonomie, en dat kan ervaren worden als “verlies van controle”. Niet iedere instructeur, maar sommige zeker, worstelen met de gedachte “Als mijn leerling ergens anders iets vindt wat werkt, ben ik ze dan kwijt?” of “Wat als die ruiter ontdekt dat een deel van de spanning die ik al jaren zie, eigenlijk iets mentaals is?” Het vraagt moed en vertrouwen om iemand door te verwijzen. En het vraagt de kracht om te zeggen: “Ik kan niet alles, maar samen kunnen we meer.” Dat is samenwerking. Dat is professionaliteit. Maar daar lijkt de hippische wereld nog niet altijd klaar voor.

Waarom ‘kilometers’ soms voelt als een veilige afleiding

Kilometers maken is meetbaar, het is concreet en het voelt productief. Maar het leidt ook de aandacht af van wat er echt speelt. De ruiter hoeft niet stil te staan bij onzekerheid, spanning, faalangst of patronen die in het lijf vastzitten. De instructeur hoeft die diepe laag niet aan te raken. Het is een veilige manier om in beweging te blijven, zonder werkelijk te veranderen.

Daarom werk ik zo graag op het mentale vlak. Niet omdat het “beter” is dan technische training, maar omdat het de basis is die techniek pas echt laat werken. Mentale training maakt de ruiter bewuster, het geeft ruimte in het lijf en in het hoofd, het haalt onzichtbare blokkades weg, het versterkt zelfvertrouwen, het brengt rust in het rijden en het creëert verbinding met het paard die je niet kunt forceren. De ontwikkeling die hieruit ontstaat, gaat verder dan kilometers, het verandert de manier waarop iemand denkt, voelt, beweegt en rijdt. Een ruiter die mentaal groeit, groeit óók technisch. Soms sneller dan jarenlange technische lessen ooit hebben opgeleverd. En dat is precies waarom mentale training geen “luxe” is voor later, maar een fundament voor nu.

Tot slot

Ik vindt dat iedere ruiter recht heeft op die diepe ontwikkeling. Op het benutten van zijn of haar volledige potentieel. En ja: ik begrijp heel goed dat moed vraagt van een instructeur om verder te kijken dan techniek. Maar wie dat durft, opent een andere wereld. Kilometers maken blijft belangrijk, maar mentale training maakt het pad vrij om die kilometers op de juiste manier in te zetten.