Perfectie, vriend of vijand?

Benedict Koopmans • 10 september 2025

“Je moet het loslaten", "een 6 is ook voldoende" of "het hoeft niet altijd perfect te zijn."

Heel vervelend vond ik het als dit tegen mij werd gezegd. Want loslaten, hoe dan? En waarom zou ik genoegen nemen met minder, als je diep vanbinnen voelt dat het beter kan? Ik heb er lang mee geworsteld, en het heeft lange tijd mijn ontwikkeling als ruiter in de weg gestaan. Strakke proeven, correct rijden en poetsen tot alles glom. Alles draaide om precisie en controle.

Binnen de paardensport kom ik perfectionisme vaak tegen. Sterker nog: het is bijna een eigenschap die in deze sport wordt beloond. Het is dan ook niet gek dat veel ruiters de lat hoog leggen. Maar wanneer die lat té hoog wordt, verandert perfectionisme van een kracht in een valkuil.


Waar perfectionisme zichtbaar wordt

Veel ruiters die ik begeleid, ervaren wedstrijdspanning die rechtstreeks te maken heeft met perfectionisme. Ze willen het té goed doen. Elke fout voelt als falen. Elke 7 voelt als een gemiste 8. Dat verlangen naar perfectie leidt vaak tot te veel druk op het eigen presteren, overmatige focus op fouten in plaats van op ontwikkeling en spanning die ook het paard overneemt. Wat begint als motivatie, eindigt soms in blokkade.


Perfectionisme insluiten

Vanuit een systemische benadering kijk ik anders naar perfectionisme. Het is niet iets dat je “af moet leren” of “weg moet stoppen”. Integendeel: het vraagt om erkenning. Perfectionisme heeft namelijk een functie gehad in jouw systeem, het kan bijvoorbeeld een manier zijn geweest om erbij te horen, waardering te krijgen of controle te houden in een onzekere omgeving.

Wanneer je perfectionisme wegduwt of ontkent, wordt het vaak alleen maar sterker. Pas wanneer je het insluit, dus erkent dat het er is en dat het je ook iets heeft gebracht, ontstaat er ruimte om er anders mee om te gaan. Je hoeft je perfectionisme niet kwijt te raken; je mag het zien als een deel van jou dat je ooit geholpen heeft, maar dat nu soms te dominant aanwezig is.

Die erkenning geeft rust. Vanuit daar kun je gaan kiezen: waar helpt perfectionisme mij nog? En waar mag ik het zachter zetten om meer vrijheid en plezier te ervaren?


Hoe help je een perfectionist?

Het belangrijkste is: niet zeggen dat ze "minder moeten willen". Voor een perfectionist voelt dat als een onmogelijke opdracht. Je ontneemt ze hun drive, zonder een alternatief te geven.

Wat wél werkt?

  • Verleg de focus van het eindresultaat, naar het proces. “Welke stap heb je vandaag beter gedaan dan gisteren?”;
  • Fouten leren zien als informatie hoe het anders kan, in plaats dit te zien als bewijs van falen;
  • Door je bewust te worden van spanning in lichaam en hoofd, zodat je leert schakelen vóór het te veel wordt;
  • Verbind je perfectionisme met plezier: waarom ben je ooit begonnen met rijden? Presteren vanuit plezier haalt de druk naar beneden.


Hoe juist niet?

  • Zeggen dat ze "gewoon moeten ontspannen";
  • Resultaten bagatelliseren (“een 6 is toch ook mooi”);
  • Hun perfectionisme volledig willen afpakken. Want die drang naar kwaliteit is óók de bron van hun succes.


Perfectionisme als kracht

Perfectionisme hoeft geen vijand te zijn. Het kan juist een enorme motor zijn voor ontwikkeling, zolang het in balans blijft. De kunst is om de scherpe randjes eraf te halen: streven naar kwaliteit, zonder jezelf vast te zetten in een kooi van verwachtingen. Uit ervaring weet ik dat het niet eenvoudig is om perfectionisme in te sluiten, maar met hulp is er veel mogelijk. Ben jij opzoek naar hulp? Dan kijk ik graag samen met jou hoe we van jouw perfectionisme, weer een kracht kunnen maken!

Stuur een bericht.


door Benedict Koopmans 2 juli 2026
Een voorzichtige glimlach verschijnt op mijn gezicht. Niet omdat ik mijn grote lach niet wil laten zien, maar omdat de spieren in mijn gezicht nog niet volledig meewerken. Pijnlijk en confronterend. Tegelijkertijd ben ik dankbaar: mijn mondhoeken bewegen weer! Een klein gebaar misschien, maar voor mij een enorme stap. Een kwestie van tijd, loslaten en vertrouwen. Begin maart van dit jaar veranderde mijn leven van de ene op de andere dag. Ik kreeg Guillain-Barré, een zeldzame neurologische aandoening waarbij het immuunsysteem de zenuwen aantast. Wat volgde was een periode waarin mijn lichaam niet meer deed wat ik ervan gewend was. Voor iemand die jarenlang gewend is geweest doelen te stellen en mensen te begeleiden naar topprestaties, was dat een confronterende ervaring. Het gevecht dat ik kende In de eerste fase van mijn herstel deed ik wat ik altijd heb gedaan. Ik ging aan het werk, met een duidelijk doel voor ogen. Eerst weer zelfstandig staan, vervolgens lopen, en daarna fietsen. Zo makkelijk ik het opsom, zo makkelijk was het in werkelijkheid helemaal niet. Het was keihard werken, maar iedere stap vooruit voelde als een overwinning en gaf mij veel energie. Mijn achtergrond in de sport hielp mij daarbij enorm. Ik wist hoe ik doelen moest stellen, hoe ik moest omgaan met tegenslag en hoe ik mezelf kon motiveren wanneer het moeilijk werd. En eerlijk gezegd genoot ik ergens ook van die uitdaging, want ik kon iedere dag invloed uitoefenen op de uitkomst. Dat is een terrein dat ik goed ken. Maar ergens in dit proces veranderde er iets. Ik kom nu op een punt waarop de grote stappen verdwijnen, de vooruitgang wordt minder zichtbaar. En dat is misschien wel de moeilijkste fase van allemaal. Want ineens zijn er minder doelen waar ik directe invloed op heb. Ik kan blijven trainen, goed voor mezelf zorgen en ik kan alles doen wat binnen mijn mogelijkheden ligt, maar uiteindelijk heeft het zenuwstelsel tijd nodig om te herstellen. Voor iemand die gewend is verantwoordelijkheid te nemen voor zijn resultaten, is dat een bijzonder confronterende les. De les die ik nu dagelijks ervaar Veel van de mensen die ik begeleid zijn ambitieuze sporters, professionals of ondernemers. Die geloven dat inzet, discipline en doorzettingsvermogen uiteindelijk tot resultaat leiden. En meestal klopt dat ook. Maar soms kom je op een punt waarop harder werken niet meer de oplossing is. Waar controle plaats moet maken voor vertrouwen, en dat je moet kunnen zijn met wat er op dat moment is. Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk is het vaak één van de moeilijkste opgaven die er bestaat. Mijn eigen herstelproces heeft mij dit niet alleen laten begrijpen vanuit theorie of coaching. Ik ervaar het nu dagelijks zelf, en dat heeft mijn werk veranderd. Ik stel nog steeds doelen met mijn klanten. Ik geloof nog steeds in discipline en eigenaarschap. Maar ik kijk tegenwoordig veel eerder naar de vraag: waar probeer je iets te forceren wat juist ruimte nodig heeft? Wanneer is harder werken effectief, en wanneer houdt het je juist tegen? Een nieuwe website die beter laat zien waar ik voor sta De afgelopen maanden hebben niet alleen mij veranderd, maar ook mijn visie op coaching verder verdiept. Daarom lanceer ik binnenkort mijn vernieuwde website. De uitstraling blijft vertrouwd, maar de inhoud sluit nog beter aan bij hoe ik vandaag werk: met nog meer aandacht voor duurzame prestaties, persoonlijk leiderschap en de verbinding tussen hoofd, lichaam en gevoel. Na een intensieve periode van revalidatie hervat ik mijn werkzaamheden stap voor stap. De komende maanden is er weer ruimte voor nieuwe coachtrajecten en samenwerkingen. Ik kijk ernaar uit om, vanuit de lessen die deze periode mij heeft gebracht, opnieuw mensen te begeleiden naar prestaties die niet alleen succesvol zijn, maar ook duurzaam en in verbinding met zichzelf.
door Benedict Koopmans 30 juni 2026
Wedstrijdspanning, twijfel of onrust in je hoofd kunnen ervoor zorgen dat je niet laat zien wat je kunt. In deze 14-dagen challenge werk je dagelijks aan mentale rust, focus en vertrouwen, zodat jij weer de regie pakt in training en wedstrijd. Wat houdt de challenge in? 14 dagen lang korte mentale oefeningen Dagelijkse input via een WhatsApp-groep Praktische tools om spanning te reguleren Meer focus op het moment zelf Bewustwording van gedachten en zelfspraak Tijdsinvestering: 5-10 minuten per dag Voor wie is dit? Ruiters die last hebben van wedstrijdspanning; Ruiters die mentaal sterker willen worden; Ruiters die willen leren presteren onder druk. Wat is het niet? Geen therapie Geen eindeloze theorie Geen ‘even snel fixen’ Praktisch Startdatum: maandag 13 juli Duur: 14 dagen Vorm: online via WhatsApp Investering:€49,-
Meer posts